Recenzentka

Wpisy

  • piątek, 15 maja 2009
    • Nie przed zachodem słońca - Johanna Sinisalo

      Na skrzyżowaniu świata reklamy, walki o zlecenia, brudnych zagrań, nieudanych prób tworzenia związku, przelotnego seksu, młody grafik spotyka trolla. Zaczyna się gra. Siły natury, tęsknota za lasem, za wolnością, prosta hierarchia stada w zetknięciu ze sterylnym mieszkaniem, połączeniem chromu, stali i szkła, samotnością w fińskim mieście, ucieczką przed związaniem. Który z nich ma szanse na wygraną?

      W każdej z nas jest głęboko skrywany smutek i jakaś, niewyartykułowana potrzeba bycia sobą, którą pod wpływem kultury, wychowania, norm trzymamy na uwięzi. Jest w nas część, która resztkami sił wyrywa się z więzów, czasem krzyczy jakby nie naszym głosem, przez sen, w chwili paniki, zagrożenia. Gdy Mikael spotyka trolla dochodzi do spotkania człowieka z jego dawnymi tęsknotami. Mityczny świat w rękach młodego grafika. Można ten świat wypaczyć, jak reklama wypacza nasze wyobrażenie o świecie. Czy Mikael ulegnie tej pokusie?

      I jeszcze jedno, Palomita, którą na Filipinach kupuje trochę mały, trochę gruby, trochę łysiejący Fin. Trzymana na uwięzi, jak zwierzę.

      Dziwny jest ten świat. Świat, który psuje człowiek, na różne, perfidne, egoistyczne sposoby.

      Johanna Sinisalo, Nie przed zachodem słońca, słowo / obraz terytoria, Gdańsk 2005.

      Johanna Sinisalo (ur. 22 lipca 1958, Sodankylä) fińska pisarka, krytyczka, redaktorka antologii, autorka scenariuszy telewizyjnych, autorka powieści science fiction, fantasy, setek artykułów i esejów. Sinisalo studiowała komparatystykę i sztuki dramatyczne na uniwersytecie w Tampere, pracowała w reklamie. Jako pisarka zadebiutowała opowiadaniami w późnych latach 80. Zyskała dzięki nim popularność i zdobyła sześciokrotnie fińską nagrodę literacką w dziedzinie fantastyki, "Atorox Prize". Za swoją debiutancką powieść Ennen päivänlaskua ei voi (Nie przed zachodem słońca) otrzymała w 2000 roku nagrodę "Finlandia Prize", najważniejszą nagrodę literacką przyznawaną w Finlandii. Powieść ta została przełożona na kilka języków, w 2002 została wydana w Szwecji, Japonii i na Łotwie a w 2003 w Polsce, Wielkiej Brytanii, Francji i Czechach. Jej angielskie wydanie otrzymało Nagrodę Jamesa Tiptree Jr. w 2004.

      Powieści:
      Nie przed zachodem słońca (Ennen päivänlaskua ei voi, 2000; wyd. polskie Słowo/obraz terytoria 2005)
      Sankarit, wyd. Tammi, 2003
      Kädettömät kuninkaat ja muita häiritseviä tarinoita, wyd. Teos 2005, zbiór opowiadań
      Lasisilmä, wyd. Teos 2006

      Opowiadania (opublikowane po polsku):
      Do pracy potrzebna doświadczona dziewica (Czas Kultury 5/2005), tłum. S. Musielak
      Baby Doll (w antologii Kroki w nieznane 9, 2007), tłum. S. Musielak

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      szwecja11
      Czas publikacji:
      piątek, 15 maja 2009 16:26
  • sobota, 09 maja 2009
    • Miłość, ciekawość, prozak i wątpliwości - Lucía Etxebarría

      Trzy kobiety zamknięte w szklanych ścianach świata. Każda na prochach podtrzymujących je w złudnej równowadze. Nowoczesna młoda dziewczyna, którą przy życiu trzyma jedynie seks, trzydziestoletnia inteligentna bizneswoman oraz żona i matka syna. Każda z nich na swój sposób miota się między narzuconymi im obowiązkami, wymaganymi zobowiązaniami i zabranymi marzeniami.

      Jedna z nich powie, że „postęp przewyższył Boga we wszystkim, nawet w okrucieństwie. Dlatego tak bardzo uwielbiamy sztuczne raje – nostalgia za lepszymi czasami.” Ich raje to stereotypowa ucieczka w idealną rodzinę, od której można chcieć wyłącznie uciec, do idealnej kariery, która oznacza miotanie się od głupiego szefa do jeszcze głupszego szefa, czy do idealnego jednorazowego seksu, który zaczyna boleć, gdy staje się długotrwałym związkiem.

      Z tego czarnego obrazu wyłaniają się jednak trzy silne kobiety. Na tyle silne, żeby z podniesionym czołem iść dalej. Bo „silna kobieta zawsze może osiągnąć to, do czego zmierza”. A „siła oznacza, przede wszystkim, wytrzymanie, niełamanie się. A to jest cnota kobieca”.

      Lucía Etxebarría Miłość, ciekawość, prozak i wątpliwości., tłum.  Wojciech Charchalis, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2007.

      Lucía Etxebarría (ur. 7 grudnia 1966) powieściopisarka, poetka, scenarzystka. Urodziła się w rodzinie baskijskiej w Walencji na wschodnim wybrzeżu Hiszpanii. Jest najmłodszą spośród szóstki rodzeństwa. Sama została matką w wieku 41 lat. Zadebiutowała w 1996 roku biografią o Kurcie Cobainie i Courtney Love. Rok później ukazuje się jej pierwsza powieść „Miłość, ciekawość, prozak i wątpliwości”, która zyskała popularność samej Anny Marii Matute.  Kolejny rok i kolejna powieść „Beatriz y los cuerpos celest es”, dzięki której  zdobywa nagrodę Nadal. W 2004 roku jej tomik wierszy „Actos de placer y Amor” wygrał nagrodę Barcelona Poetry. Opublikowała też dwa zbiory feministycznych esejów oraz napisała kilka scenariuszy. Pracowała jako dziennikarka, tłumaczka i księgarz.

      Za swoje kolejne powieści otrzymała następujące nagrody:
      1998 Premio Nadal, Beatriz y los cuerpos celestes.
      2001 Premio Primavera, De todo lo visible y lo invisible
      2004 Premio Planeta, Un milagro en equilibrio

      źródła:
      1) http://www.empik.com/empiklopedia/biografie/etxebarria-lucia,17586
      2) http://de.wikipedia.org/wiki/Luc%C3%ADa_Etxebarria
      3) http://www.cafebabel.com/pol/article/24810/nie-trzymam-jezyka-za-zebami.html 

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      szwecja11
      Czas publikacji:
      sobota, 09 maja 2009 18:59
  • niedziela, 19 kwietnia 2009
    • Przystupa - Grażyna Plebanek

      Przystupa Plebanek to polska Żyć za grosze i (nie) przeżyć Ehrenreich w wersji fabularnej. Obie dopadają ze ścierą, mopem i wiadrem z wodą, brudów tego świata. Woody Allen w Match Point mówi, że w życiu o powodzeniu decyduje szczęście i przypadek. Przypadek prowadzi Przystupę od domu polskiej gwiazdy muzyki, do domu polskiej rodziny imigrantów w Szwecji, dalej do polsko-fińskiej rodziny, do mieszkania polskich sprzątaczek w Szwecji. Szczęście sprawia, że traci tylko kawałek przedniego zęba, że nie ginie od ciosu zapitego Fina, że wymiotuje, kiedy trzeba, że jest prostą wiejską dziewczyną z lubelskiego.

      Grażyna Plebanek niczym Wiedźma siedzi nad kotłem ludzkiego losu i miesza, pokazując w migoczących na ścianie obrazach kolejną porcję życia. Życia tak prawdziwego, że aż boli. Bolą wypchane sylikonem cycki Gwiazdy, boli samotność kolejnych żon, boli życie z mężczyznami, jak przez wielką szybę, która w każdej chwili grozi zawaleniem i zranieniem żyjących z nimi kobiet. Plebanek pokazuje, że kobieta nie może być szczęśliwa z mężczyzną, dla którego oddała swoje życie, marzenia, potrzeby. Nie będzie szczęśliwa dziewczyna, z której najpierw kochanek a potem mąż robi gwiazdę, nie będzie pani psycholog, która wyjdzie za Fina, żeby wyrwać się z polskiej biedy, a którą będzie z tym Finem łączyło wyłącznie wspólne oglądanie pornosów. Szczęśliwa nie będzie Szwedka, która obsesyjnie będzie chciała zajść w drugą ciążę, żeby wyrwać się z nudy codziennego dnia u boku męża biznesmena.

      Życie wokół, którego Przystupa krąży ze ścierką jest okrutne i smutne. Mieszkania są wielkie i pełne snujących się po nich kobiet, jak cienie zniechęcenia i rozżalenia. Mężczyźni niczym niekończący się akt kopulacyjny oddają się swoim seksualnym pasjom, niemalże jedynym w ich życiu. Śmierdzą odorem alkoholu, smrodem niedomytego ciała, lenistwem wpisanym w poobiednią dawkę telewizji i fantazji erotycznych. Świat, który Przystupa sprząta to świat, którym rządzą mężczyźni, panowie czasu kobiet, które swój czas organizują tak, żeby przypodobać się swoim mężom. Zapętlone w niespełnionym małżeństwie, w niespełnionym macierzyństwie, tkwią czasem dla jedynej radości wydawania pieniędzy, urządzania przyjęć, dopieszczania domu, w którym niczego już nie brakuje. Inne żyją u boku tyranów, którzy zabraniają im pójścia do pracy, odmierzają grosze na utrzymanie domu, którego stają się niewolnicami. Siłą tych związków jest wzajemne niezrozumienie, w którym tkwią obie strony, przekonane, że tak ma być. Czasem podejmują próby ucieczki a to w marzenie o prawdziwej miłości, która kończy się krótkim esemesem od niego, że to koniec, a to w próbę uwolnienia się od tyrana, która kończy się zbrodnią.

      Każda z tych kobiet, która pasję życia zamieniła na pasję życia z nim traci to co najważniejsze. Traci swoje życie, stając się panią na usługach pana, który ani jej nie rozumie, ani nie potrafi, ani nie próbuje uszczęśliwić, czy zrozumieć. Nieliczne z nich, przy odrobinie szczęścia a może przez przypadek, jak Przystupa z Samotnym, doznają krótkiego szczęśliwego spotkania z mężczyzną. Ale i to spotkanie to jedynie erotyczna jednorazowa przygoda.

      Grażyna Plebanek, Przystupa, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2007

      POLECAM RÓWNIEŻ:

      Dwuznaczny początek

      2014 - Grażyna Plebanek - Bokserka

      Jak pisać o seksie

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      szwecja11
      Czas publikacji:
      niedziela, 19 kwietnia 2009 18:41

Kalendarz

Kwiecień 2017

Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Wyszukiwarka

Zakładki

Kanał informacyjny

Statystyki od: 8.03.2014